چرا مقایسه حقوق نفتی‌ها با سایر دستگاه‌ها منصفانه نیست؟

 محمدامین محبی خبرنگار نفت‌آنلاین | بحث درباره حقوق و مزایای کارکنان صنعت نفت، سال‌هاست به یکی از موضوعات پرحاشیه تبدیل شده است؛ اما آنچه در بسیاری از این اظهارنظرها نادیده گرفته می‌شود، تفاوت بنیادین ماهیت کار در صنعت نفت با سایر مشاغل است. کار در دمای بالای ۵۰ درجه، حضور مستمر در محیط‌های آلوده و پرخطر، دوری طولانی‌مدت از خانواده و تحمل فشارهای جسمی و روانی، واقعیت‌هایی است که باعث می‌شود مقایسه حقوق کارکنان عملیاتی نفت با دیگر دستگاه‌های اجرایی، نه منطقی باشد و نه عادلانه.

 

صنعت نفت، قلب تپنده اقتصاد ایران است؛ قلبی که تپش آن به تلاش شبانه‌روزی هزاران نیروی عملیاتی در دکل‌های حفاری، پالایشگاه‌ها، سکوهای دریایی و تأسیسات فرآورشی وابسته است. کارکنانی که در سخت‌ترین شرایط اقلیمی کشور، مسئولیت حفظ تولید و تأمین انرژی را بر عهده دارند و کوچک‌ترین غفلت در محیط کارشان می‌تواند خسارت‌های جبران‌ناپذیری به همراه داشته باشد.

 

 

همین دغدغه امروز به یکی از چالش‌های جدی صنعت نفت تبدیل شده است. برخلاف سال‌های گذشته، متخصصان این صنعت دیگر تنها به مهاجرت دائمی فکر نمی‌کنند؛ بلکه شرکت‌های نفتی کشورهای همسایه با قراردادهای خرید خدمت، فرصت همکاری کوتاه‌مدت را نیز فراهم کرده‌اند.

 

در همین زمینه، حسین، از کارکنان شرکت نفت و گاز پارس، معتقد است رقابت برای جذب نیروهای ایرانی هر روز جدی‌تر می‌شود. او می‌گوید: «امروز بسیاری از نیروهای متخصص پیشنهادهایی دریافت می‌کنند که از نظر درآمد، امکانات رفاهی و شرایط کاری قابل مقایسه با داخل کشور نیست. حتی لازم نیست فرد مهاجرت کند؛ با یک پرواز دو ساعته به یکی از کشورهای حوزه خلیج فارس می‌رود، دو هفته کار می‌کند و با حقوق دلاری به ایران برمی‌گردد. اگر نتوانیم شرایط مناسبی برای حفظ نیروهای متخصص فراهم کنیم، خروج سرمایه انسانی شتاب بیشتری خواهد گرفت.»

 

کارشناسان حوزه منابع انسانی نیز معتقدند پرداخت حقوق و مزایا در صنعت نفت صرفاً یک پرداخت مالی نیست؛ بلکه ابزاری برای حفظ سرمایه انسانی، جلوگیری از خروج دانش فنی و تضمین استمرار تولید در یکی از راهبردی‌ترین صنایع کشور محسوب می‌شود.

 

واقعیت این است که کارکنان عملیاتی صنعت نفت، علاوه بر فشارهای کاری، با آسیب‌های بلندمدت جسمی نیز روبه‌رو هستند. قرار گرفتن مداوم در معرض آلاینده‌های صنعتی، مواد شیمیایی، صدا، گرمای شدید و شیفت‌های طولانی، زمینه‌ساز بروز بیماری‌های تنفسی، مشکلات اسکلتی، اختلالات خواب و بسیاری از بیماری‌های مزمن است؛ هزینه‌هایی که معمولاً در مقایسه‌های ساده آماری دیده نمی‌شوند.

 

 

این در حالی است که صنعت نفت طی سال‌های گذشته، حوادث تلخ متعددی را نیز تجربه کرده است. ده‌ها نفر از کارکنان عملیاتی در پالایشگاه‌ها، مجتمع‌های پتروشیمی، سکوهای دریایی و دکل‌های حفاری جان خود را از دست داده‌اند؛ نیروهایی که بسیاری از آنان در سکوت خبری، جانشان را برای استمرار تولید و امنیت انرژی کشور فدا کردند، اما حتی نامشان نیز کمتر در حافظه عمومی جامعه ماندگار شد.

 

کارشناسان معتقدند هرگونه سیاست‌گذاری درباره حقوق و مزایای کارکنان صنعت نفت باید بر اساس شاخص‌هایی همچون تخصص، سختی کار، میزان ریسک، شرایط اقلیمی، دوری از خانواده، مسئولیت شغلی و رقابت منطقه‌ای برای جذب نیروی انسانی انجام شود؛ نه با مقایسه‌ای ساده میان فیش‌های حقوقی دستگاه‌های مختلف.

 

 

واقعیت این است که حقوق کارکنان عملیاتی صنعت نفت، نه یک امتیاز ویژه، بلکه بخشی از هزینه حفظ سرمایه انسانی در صنعتی است که امنیت انرژی و بخش مهمی از اقتصاد کشور به آن وابسته است. نادیده گرفتن واقعیت‌های میدانی و مقایسه این نیروها با مشاغلی که از نظر شرایط کاری، میزان خطر و مسئولیت قابل قیاس نیستند، نه‌تنها کمکی به تحقق عدالت نمی‌کند، بلکه می‌تواند روند خروج نیروهای متخصص را تشدید کرده و آینده صنعت نفت را با چالش‌های جدی‌تری روبه‌رو سازد.